اگر بخوام یکی از پنج فیلمی که برای پیدا کردنشون سختیِ زیادی کشیدم رو نام ببرم,قطعا از این فیلم هم نام می برم. البته الان دیگه با این همه پرایوت ترکر پیدا کردنش کار سختی نیست. به هر حال خودم حدود 2 سال پیش و به لطف یکی از دوستان نسخه 2 دیسکِ یونیورسالش رو از آمازون تهیه کردم که دیسک دومش هم کلا مربوط می شد به این فیلم. وایلدر راجع به بازسازی (های) غرامت مضاعف جمله ای به این شکل داره : "آخر آنها را بازسازی کرده اند... و بازسازی و بازسازی کرده اند, بنابراین دلشان نمی خواهد مردم بدانند اصل آنها از کجا آمده. به عنوان مثال غرامت مضاعف تا کنون پنج, شش بار بازسازی شده. همیشه هم با عناوین متفاوت. و هرگز, هرگز هم بهتر از اصلش نشده" . در این بین فیلمهای زیادی با طرح داستانی غرامت مضاعف ساخته شده. از Body Heat گرفته تا نسخه هندی فیلم و فیلم-نوآرِ Pushover و موارد بسیار زیاد دیگه ای. اما فقط یک فیلم دقیقا از همون کاراکترها استفاده کرده و داستانش بدون هیچ تغییری شکل گرفته. به نوعی تنها بازسازی Shot For Shot از روی غرامت مضاعف در تاریخ همین فیلم تلویزیونی محصول 1973 هست. در این مدل از بازسازی ها معمولا همون داستان,تقریبا همون متن و دیالوگ ها و گاهی حتی همون صحنه استفاده میشه. یکی از دلایلش هم به نوعی وجود یه نسخه مثلا به روزتر هست, نه لزوما رنگی چون سیستمش بوده ولی مثلا Psycho یه همچین بازسازی ای داشته که در اواخرِ دهه 90 توسط گاس ون سنت ساخته شده و یکی از بی ربط ترین فیلمهای دهه هم هست. جالب اینجاست که فیلم محصول 73 هست و 73 دقیقه هم زمان داره. حالا سوال اینجاست که چرا برای یه فیلم تلویزیونی اونم با این کیفیت از بازیگران مطرحی استفاده کردند, که البته بدترین بازی ممکن رو هم ارایه میدن. موقع دیدن این فیلم آبکی بودنش رو میشه کاملا لمس کرد. انگار به بازیگران گفتند : "خب بچه ها! بیاین اینجا, این متن نسخه اصلی هست. هر کسی قسمت خودش رو حفظ بکنه و به سریع ترین شکل ممکن بگه" . دقیقا در سکانس هایی مشخص هست که بازیگر تیک عصبی گرفته, گویی بهش مشقِ شب دادن و باید حالا از حفظ بگه. اما میریم برای مقایسه تصویری. در زیر عکسهایی از قسمت های نسبتا مهم تر کپچر کردم و کنار هم گذاشتم :


والتر نف = MacMurray/Crenna



بارتون کیز = G. Robinson/J. Cobb



فیلیس دیتریکسون = Stanwyck/Eggar




اولین قسمت مقایسه ای مربوط میشه به اولین ملاقات والتر و فیلیس. به هر ترتیب در نسخه اصلی دیالوگ ها و فضا و شرایط به گونه ای فوق العاده شکل میگیره. اون حرف هایی که بینشون رد و بدل میشه جذاب و دلنشین هست. به قول یارو گفتنی اتمسفرِ کار اونجا درومده و اینجا در نیومده. در بازسازی به شکل احمقانه ای بعد از اینکه فیلیس عددِ سرعت رو میگه تصویر کات میخوره!. یه نگاه به بازیگر فیلیس بکنیم معلوم هست که فقط میخواد با عجله یه سری جمله های حفظ شده رو بگه و بره!


- کاش میدونستم روی اون مچ بند چی حک شده؟
- فقط اسمم.
- که چی باشه؟
- فیلیس.
- فیلیس.. گمونم از این اسم خوشم بیاد.
- یعنی مطمئن نیستین؟
- خب، باید کمی باهاش ور برم.
- آقای نف، فردا حوالی هشت و نیم شب سری به این جا بزنین. گمونم اون موقع منزل باشه.
- کی؟
- همسرم. مگه نمیخواستین باهاش حرف بزنین؟
- بله البته. فقط، دیدن اون دیگه اونقدرا مهم نیست. امیدوارم متوجه منظورم شده باشین.
- آقای نف، باید بدونین ما این جا حدی هم برای سرعت مجاز داریم که شصت کیلومتر در ساعته.
- داشتم تند میرفتم سرکار؟
- بله، تقریبا صد کیلومتر در ساعت.
- فرض کنیم از موتورتون پیاده بشین که برگه ی جریمه ای بدین دستم.
- فرض کنیم این بار فقط به یه هشدار اکتفا کنیم.
- فرض کنیم اخطار کافی نباشه.
- فرض کنیم در اون صورت لازم باشه یه پشت دستی بزنم.
- فرض کنیم در اون صورت بزنم زیر گریه و سرمو بذارم رو پاتون.
- فرض کنیم سرتو بذاری رو سینه ی شوهرم.
- در اون صورت واقعا گریه میکنم. خب، پس فردا شب ساعت هشت و نیم می بینم تون.
- این همون چیزیه که از اول پیشنهاد کرده بودم.
- فردا شما هم هستین؟
- باید باشم، معمولا هستم.
- همون مبل، همون عطر و همون مچ بند پای چپ؟
- عجیبه، منظورتونو نمی فهمم.
- عجیبه اگه منظورمو نفهمین!


این قسمت هم که همونجایی هست که نف به جای دیتریکسون وارد قطار میشه. به کوپه انتهایی و در نهایت خارج میره که جکسون (از مدفورد, مدفورد-اورگان, به یاد اون دیالوگ طلایی!) مسافر دیگه اونجا هست. نف باید هرطور که شده از دست جکسون خلاص بشه و در نتیجه قضیه سیگار رو مطرح می کنه. یکی از خنده دارترین سکانس های بازسازی شده!



بیلی وایلدر : " جیمز کگنی می گفت: نه! چرا انقدر طولش بدهیم. اصلا به من نگو چقدر طول می کشد. من همه دیالوگ را از حفظم. بگذار برویم ". این جمله رو وایلدر راجع به کگنی در فیلم "یک,دو,سه" گفته و در ادامه می گه : " شبیه ادوارد جی رابینسون در غرامت مضاعف, که امکان خودکشی از درون قطار را مطرح می کند. اینها در یک برداشت کار را تمام می کردند" . خلاصه منظور اینکه تصور هر کسی در نقش بارتون کیز غیر از جی رابینسون که یکی از بازیگران محبوبم هست غیر ممکنه. حتی شاید بشه گفت لی جی کاب در اون زمان بهترین گزینه بوده. حداقل از نظر ظاهری شاید کمی یادآور جی رابینسون باشه. این عکس مربوط میشه به سکانس پایانی فیلم. جایی که نف دیگه توان رفتن نداره و اینبار کیز براش سیگاری روشن می کنه.